Ewolucja rynku bancassurance w Polsce w latach 2012–2022

Abstrakt

Dystrybucja ubezpieczeń odbywa się w istotnym stopniu kanałem pośrednim, m.in. w ramach współpracy bankowo-ubezpieczeniowej (ang. bancassurance). Znaczenie i rola tego kanału w dystrybucji ubezpieczeń podlegały istotnym zmianom w ostatnich latach. Celem artykułu są analiza zmian zachodzących na rynku bancassurance w Polsce w latach 2012–2022 oraz identyfikacja czynników determinujących spadek znaczenia kanału bankowego w dystrybucji produktów ubezpieczeniowych. W ramach realizacji celu podjęto próbę odpowiedzi na następujące pytania:

• Jak kształtował się udział banków w dystrybucji ubezpieczeń w Polsce w latach 2012–2022?
• Jakie czynniki wpłynęły na spadek znaczenia kanału bankowego w dystrybucji produktów ubezpieczeniowych?
• Czy zmiany zachodzące na rynku bancassurance przyczyniły się do zwiększenia poziomu ochrony konsumentów na tym rynku?

W artykule zastosowano analizę literatury przedmiotu oraz analizę danych liczbowych pochodzących z raportów Polskiej Izby Ubezpieczeń oraz Komisji Nadzoru Finansowego. Na rynku bancassurance w latach 2012–2022 wystąpiły duże zmiany. Analiza przeprowadzona w artykule pokazała, że na rynku bancassurance doszło do istotnej transformacji modelu współpracy – banki odeszły od dystrybucji ubezpieczeń za pomocą modelu grupowego i przeszły na model indywidualny. Przyczyną tej zmiany było zjawisko niedopasowania ubezpieczeń do potrzeb i oczekiwań klientów, zwłaszcza w przypadku klientów nieprofesjonalnych (konsumentów), które spotkało się z reakcją ze strony regulatora. Przed 2015 r. sektor bankowy oferował ubezpieczenia powiązane z produktem bankowym wyłącznie w formie ubezpieczeń grupowych. Natomiast od 2015 r. na rynku zaczęły dominować już ubezpieczenia indywidualne. Wejście w życie Rekomendacji U oraz ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej i ustawy o dystrybucji ubezpieczeń spowodowało spadek w sprzedaży ubezpieczeń w kanale bancassurance. Udział kanału bankowego w generowaniu kwoty składki przypisanej brutto ubezpieczeń działu I zmalał z 39% w 2012 r. do 16% w 2022 r. i pozostał na porównywalnym poziomie w przypadku ubezpieczeń działu II (2–3%). Podobnie zmniejszyła się liczba zawieranych umów ubezpieczeń działu I. Należy spodziewać się, że dalsze zmiany na tym rynku będą wynikiem odgórnych decyzji regulacyjnych.