Sztuczna inteligencja w pracy nauczyciela – szanse, ograniczenia i możliwości zastosowania w ocenianiu
DOI:
https://doi.org/10.24917/20833296.221.1Słowa kluczowe:
automatyzacja, edukacja, nauczyciel, ocenianie, , personalizacja nauczania, sztuczna inteligencja, technologie edukacyjneAbstrakt
Artykuł podejmuje problem wykorzystania sztucznej inteligencji w edukacji z perspektywy pracy nauczyciela, łącząc przegląd literatury z próbą praktycznej weryfikacji możliwości zastosowania AI w ocenianiu wypowiedzi pisemnych. W pierwszej części omówiono główne obszary, w których technologie oparte na AI mogą wspierać nauczyciela, przede wszystkim personalizację nauczania, przygotowywanie materiałów dydaktycznych, analizę postępów uczniów oraz automatyzację wybranych zadań administracyjnych i organizacyjnych. Zwrócono także uwagę na strukturę czasu pracy nauczycieli, która pokazuje, że znaczna część ich obowiązków obejmuje czynności powtarzalne i czasochłonne, potencjalnie podatne na optymalizację. W drugiej części, empirycznej, przedstawiono eksperyment polegający na wy-korzystaniu dużego modelu językowego do odtworzenia logiki oceniania prac studenckich ocenionych wcześniej przez nauczyciela akademickiego. Wyniki wskazują, że AI stosunkowo trafnie odwzorowuje proces oceniania, zwłaszcza w zadaniach o bardziej uporządkowanej strukturze. Jednak w przypadku oceniania tekstów wymagających pogłębionej refleksji, interpretacji i uchwycenia subtelnych różnic jakościowych ujawnia ograniczenia i błędy. Wnioski prowadzą do stwierdzenia, że sztuczna inteligencja może stanowić wartościowe narzędzie wspierające nauczyciela, lecz nie powinna zastępować jego osądu pedagogicznego, doświadczenia i kompetencji relacyjnych.
Bibliografia
Berkowicz, A. (2025). Sztuczna inteligencja w organizacjach edukacyjnych: narzędzia, obszary wdrażania oraz korzyści i ryzyka stosowania AI. AI w organizacjach publicznych: rozwój, zastosowanie, trendy i wyzwania: perspektywa interdyscyplinarna, 54-66.
Fazlagić, J. (2022). The development of artificial intelligence as a challenge for the education system. Artificial Intelligence (AI) as a Megatrend Shaping Education. How to Prepare for the Socio-Economic Opportunities and Challenges Presented by Artificial Intelligence, 24-37.
Forbes. (2024, 1 lutego). Zbyt duże koszty w firmie? Postaw na automatyzację. Pozyskano z: https://www.forbes.pl/biznes/chmura-obliczeniowa-przyspiesza-procesy-i-zmniejsza-koszty/87mwj4t
Grand View Research. (2024). AI in education market size, share & trends analysis report by component, by development, by technology (NLP, ML), by application (intelligent tutoring system, learning platform & virtual facilitators), by end use, by region, and segment forecasts, 2025-2030. Pozyskano z: https://www.grandviewresearch.com/industry-analysis/artificial-intelligence-ai-education-market-report
KPMG. (2026, 26 kwietnia). Sztuczna inteligencja w Polsce - krajobraz pełen paradoksów. Pozyskano z: https://assets.kpmg.com/content/dam/kpmgsites/pl/pdf/2025/07/pl-Raport-KPMG-w-Polsce-KPMG-AI-Trust-2025-web.pdf.coredownload.inline.pdf
Ministerstwo Edukacji Narodowej. (2025, 16 grudnia). Barbara Nowacka: „Cyfrowa rewolucja w polskich szkołach już się dzieje”. Gov.pl. Pozyskano z: https://www.gov.pl/web/edukacja/barbara-nowacka-cyfrowa-rewolucja-w-polskich-szkolach-juz-sie-dzieje
Modrzewska, J. W. (2024). Sztuczna inteligencja w edukacji - szanse i zagrożenia. Szkoła Specjalna, 85(2), 128-136.
Merta, T., Pacewicz, A. (2010). Jak oceniać uczniów? Wskazówki dla nauczycieli. Kształcenie obywatelskie w szkołach samorządowych. Warszawa: Centrum Edukacji Obywatelskiej.
Owan, V. J., Kinsgley A., Idika D.O., Etta, E.O, Bassey B.A., (2023). Exploring the potential of artificial intelligence tools in educational measurement and assessment. EURASIA Journal of Mathematics, Science and Technology Education, 19(8), 1-15.
UNESCO. (2021). AI and education. Guidance for policy-makers. Paris: UNESCO.
Walusiak, Ł., Ryłko, N., Nurtazina, K. (2023). Przemiany cyfrowe w edukacji. EBiŚ, 2(80), 172-181.
Wieteska, M. (2026, 30 marca). Era sztucznej inteligencji. Kompetencje i umiejętności przyszłości - jak zmieni się rynek i edukacja w obliczu rewolucji AI? Infor. Pozyskano z: https://sklep.infor.pl/artykul-era-sztucznej-inteligencji-kompetencje-i-umiejetnosci-przyszlosci-jak-zmieni-sie-rynek-i-edukacja-w-obliczu-rewolucji-ai
WSIP. (2025, 16 maja). Narzędzia AI w codziennej pracy nauczyciela. Edukacja szkolna. Pozyskano z: https://wsip.pl/blog/narzedzia-ai-w-codziennej-pracy-nauczyciela/
Zacher, L. (2011). Konteksty rozwoju edukacji. Horyzonty rozwoju edukacji w dialogu i perspektywie. Warszawa: Difin.
Zalewska-Bochenko, A. (2024). Sztuczna inteligencja w procesie edukacji. Optimum. Economic Studies, 2(116), 194-210.
Zalewski, T. (2020). Definicja sztucznej inteligencji. Prawo sztucznej inteligencji, 1-14.
Zarzecki, L. (2012). Teoretyczne podstawy wychowania. Teoria i praktyka w zarysie. Jelenia Góra: Karkonoska Państwowa Szkoła Wyższa.
Zespół Badań Nauczycieli IBE. (2023). Nauczyciele - menedżerowie czasu na etacie. Warszawa: Instytut Badań Edukacyjnych. Pozyskano z: https://www.ibe.edu.pl/images/prasa/informacja-prasowa-czas-pracy-nauczycieli.pdf
Żabka. (2026, 23 kwietnia). Żabka podpisała strategiczne partnerstwo z Microsoft w obszarze AI. Komunikaty prasowe Żabka Polska. Pozyskano z: https://cdn.zabka.pl/wp-content/uploads/2024/07/11155453/Komunikat_Zabka-podpisala-strategiczne-partnerstwo-z-Microsoft-w-obszarze-AI_11-07-2024.pdf
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Przedsiębiorczość - Edukacja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Artykuły publikowane są zgodnie z warunkami licencji Creative Commons (CC BY-ND 4.0; uznanie autorstwa-bez utworów zależnych).