Składniki potencjału przedsiębiorczości intelektualnej w usługach – podejście koncepcyjne

Autor

  • Elżbieta Skąpska Politechnika Białostocka

DOI:

https://doi.org/10.24917/20833296.221.3

Słowa kluczowe:

edukacja, handel, intelekt, medycyna, nauka, przedsiębiorczość, usługi

Abstrakt

 Przedsiębiorczość jest wielokryterialna i relatywna. Zazwyczaj jest rozpatrywana w kontekście wymiernym/ekonomicznym, jednak wraz z rozwojem cywilizacyjnym i zmieniającymi się trendami w gospodarce globalnej stała się obiektem nowych perspektyw o charakterze niematerialnym, m.in. psychologicznym, socjologicznym, etycznym. Dają temu wyraz ewolucyjne koncepcje laureatów Nagrody Nobla. W podejściu intelektualnym odnosi się ją do uczenia się, powiększania kapitału intelektualnego w ramach kształtowania umiejętności kreatywnego i krytycznego myślenia oraz przemyślanego i odpowiedzialnego działania. W artykule rozpatrzono kilka branż usługowych, w których można dostrzec, drogą konstruktywizmu poznawczego, zróżnicowane przejawy racjonalnego wykorzystania potencjału intelektualnego w działaniach przedsiębiorczych. Za cel przyjęto wyszczególnienie składników potencjału przedsiębiorczości intelektualnej istotnych z punktu widzenia usługodawców oraz zaproponowanie sposobów ich testowania w edukacji, nauce, handlu i medycynie. Z dyskursu myślowego wynika schemat uniwersalny dla wymienionych usług, zawierający następujące składowe: współpracę, samodzielność i odpowiedzialność, elastyczność i adaptację, etykę i rzetelność, tworzenie wartości, zarządzanie wiedzą i analizę danych. Testowanie składników prowadzi do wyodrębnienia ich specyficznych cech, takich jak przydatność, opłacalność, rzadkość, możliwość wykorzystania, stopień mobilności.

Biogram autora

Elżbieta Skąpska - Politechnika Białostocka

Elżbieta Skąpska, dr hab. w dziedzinie nauk społecznych w dyscyplinie ekonomia i finanse. Pracuje w Katedrze Zarządzania, Ekonomii i Finansów Wydziału Inżynierii Zarządzania Politechniki Białostockiej. Autorka artykułów i monografii na temat usług. Główne zainteresowania naukowe: ekonomika usług i przedsiębiorczość.

Bibliografia

Andrzejczak, A. (2008). Możliwości kształtowania postaw przedsiębiorczych w szkole. W: A. Andrzejczak (red.), Przedsiębiorczość w edukacji. Poznań: Akademia Ekonomiczna, 38–45.

Brzezińska, A., Schmidt, J. (2008). Przedsiębiorczość jako warunek udanego startu w dorosłość. W: A. Andrzejczak (red.), Przedsiębiorczość w edukacji. Poznań: Akademia Ekonomiczna, 21–35.

Chłodnicki, M. (2005). Rozwój usług profesjonalnych. W: K. Kłosiński, U. Kłosiewicz -Górecka (red.), Usługi w rozwoju społeczno‑ gospodarczym. Warszawa: Ministerstwo Gospodarki i Pracy, Instytut Rynku Wewnętrznego i Konsumpcji, 151–160.

Fourastié, J. (1967). Gesetze der Wirtschaft von Morgen. Drei Grundlegende Essais. Düsseldorf: Econ-Verl.

Gnusowski, M., Goncharuk, A.G., Skąpska, E., Domakur O. (2017). Theoretical components of intra-industry service development strategy. European Journal of Service Management, 22, 21–29. DOI: https://doi.org/10.18276/ejsm.2017.22–03.

Hinterhuber, H.H. (1986). Struktur und Dynamik der strategischen Unternehmungsführung. W: D. Hahn, B. Taylor (red.), Strategische Unternehmungsplanung. Stand und Entwicklungstendenzen. Heidelberg: Physica Verlag, 66–89.

Kłosiński, K. (1997). Przemiany strukturalne w usługach rynkowych. Warszawa: Instytut Rynku Wewnętrznego i Konsumpcji.

Kuznets, S. (1966). The Modern Economic Growth: Rate, Structure and Spread. New Haven–London: Yale University Press.

Kwiatkowski, S. (1993). Źródła sukcesów i porażek polskich przedsiębiorców. Przegląd Organizacji, 11, 11–13.

Kwiatkowski, S. (2000). Przedsiębiorczość intelektualna. Warszawa: PWN.

Pluta -Olearnik, M. (2009). Rozwój usług edukacyjnych i badawczych (B+R) a konkurencyjność gospodarki polskiej i europejskiej. W: I. Rudawska, M. Soboń (red.), Przedsiębiorstwo i klient w gospodarce opartej na usługach. Warszawa: Difin, 458–468.

PTE. (2025, 12 czerwca). Laureaci Nagrody Nobla w dziedzinie ekonomii. Pozyskano z: https://www.pte.

pl/baza -wiedzy/noblisci.

Rogoziński, K. (2000). Nowy marketing usług. Poznań: Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej.

Rogoziński, K. (2012). Definicja usługi i to, co poniżej. W: B. Iwankiewicz -Rak, A. Panasiuk, K. Rogoziński (red.), Usługi w Polsce 2012. Teoria usług – funkcjonowanie sektora usługowego – kształcenie w usługach. Szczecin: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, 11–24.

Rogoziński, K. (2016). Zarządzanie organizacją usługową. Szkoła innego poznania. Warszawa: Difin.

Sharma, N., Peterson, P.G. (1999). The impact of communication effectiveness and service quality on relationship commitment in consumer professional services. Journal of Services Marketing, 13(2), 151–170. DOI: https://doi.org/10.1108/08876049910266059.

Skąpska, E. (2010). Der Polnische Dienstleistungssektor vor dem EU -Beitritt. Osteuropa ‑Wirtschaft, 4, 235–261.

Skąpska, E. (2019). Racjonalność gospodarowania. Perspektywa usług. Warszawa: CeDeWu.

Skąpska, E. (2023). Inteligencja ekonomiczna w działalności usługowej. Warszawa: Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne.

Urbaniec, M., Skąpska, E., Błaszczuk -Zawiła, M. (2024). Exploring the Entrepreneurial Role of Lawyers: A service -dominant logic paradigm. Journal of Moderne Science, 56(2), 215–238. DOI: http://doi. org/10.13166/jms/188732.

Weijers, R.J., de Koning, B.B., Paas, F. (2021). Nudging in education: from theory towards guidelines for successful implementation. European Journal of Psychology Education, 36, 883–902. DOI: https:// doi.org/10.1007/s10212-020-00495-0.

Pobrania

Opublikowane

2026-06-30

Jak cytować

Skąpska, E. (2026). Składniki potencjału przedsiębiorczości intelektualnej w usługach – podejście koncepcyjne. Przedsiębiorczość - Edukacja, 22(1), 41–51. https://doi.org/10.24917/20833296.221.3