Zmiany funkcji budynków na krakowskim Rynku Głównym w latach gospodarki centralnie planowanej

Autor

DOI:

https://doi.org/10.24917/20833296.221.7

Słowa kluczowe:

działalność gospodarcza, Kraków, Rynek Główny

Abstrakt

Artykuł jest poświęcony analizie przemian funkcjonalnych, które zaszły w zabudowie Rynku Głównego w Krakowie w latach 1970–1990. Głównym celem pracy są szczegółowa i usystematyzowana charakterystyka przekształceń w zakresie użytkowania poszczególnych obiektów oraz identyfikacja czynników determinujących te zmiany – w szczególności ekonomicznych, ale także społecznych, politycznych i administracyjnych. Przeprowadzone badania pozwalają na określenie kierunku oraz charakteru prze-mian, ich wpływu na strukturę funkcjonalno-przestrzenną rynku, a także na wskazanie długofalowych konsekwencji, które zadecydowały o późniejszym sposobie zagospodarowania tego obszaru. W artykule zastosowano metodę komparatystyczną, umożliwiającą porównanie analizowanego okresu z latami międzywojennymi. Dzięki temu możliwe były ukazanie podobieństw i różnic w użytkowaniu przestrzeni oraz wskazanie mechanizmów kształtujących tendencje rozwojowe widoczne w kolejnych dekadach. Podstawę źródłową opracowania stanowią publikacje naukowe dotyczące historii urbanistyki, architektury i prze-mian gospodarczych Krakowa, a także materiały archiwalne dokumentujące wygląd i funkcjonowanie obiektów w różnych okresach. Ich analiza umożliwiła odtworzenie procesów przekształceń oraz ocenę ich wpływu na długoterminowy rozwój tej części miasta.

Bibliografia

Kortus B. (1968). Kraków jako ośrodek przemysłowy. Rozwój i struktura przemysłu wielkiego miasta. Zeszyty Naukowe UJ, Prace Geograficzne, (19).

Kortus B. (1979). Rola przemysłu w strukturze funkcjonalnej i przestrzennej miasta historycznego na przykładzie Krakowa. UŁ, Łódź.

Kortus B., Zioło Z. (1996) Rola i przemiany funkcji gospodarczych Krakowa, Folia Geographica, Series Geographica-oeconomica, (27).

Małecki J.M. (2007). Historia Krakowa dla każdego, Kraków: Wydawnictwo Literackie.

Ormicki W. (1935). Z geografii przemysłu Krakowa, Czasopismo Geograficzne, (13).

Warszyńska J. (1996). Kraków jako ośrodek ruchu turystycznego. Folia Geographica, Series Geographica-oeconomica, vol. XXVII-XXVIII, 255-278.

Blaise J.Y., Dudek I. (2018). Przekształcenia architektoniczne na Rynku Głównym w Krakowie. Systematyczny katalog obiektów.

Rożek M. (2006). Urbs celebrrima. Przewodnik po zabytkach Krakowa. Kraków: wydawnictwo WAM.

Burek R. (2000). Encyklopedia Krakowa. Warszawa – Kraków: wydawnictwo PWN.

Wyrozumski J. (2007). Kraków. Nowe studia nad rozwojem miasta. Kraków: Towarzystwo Miłośników Historii i Zabytków Krakowa.

Dużyk J. (1952). Sukiennice. Kraków: Towarzystwo Miłośników Historii i Zabytków Krakowa.

Frančić M. (1964). Kalendarz dziejów Krakowa. Kraków: Wydawnictwo Literackie.

Jamroz J. (1959). Restauracja gmachu Sukiennic. Kraków: Krakowska Oficyna Wydawnicza.

Komorowski W., Sudacka A. (2008). Rynek Główny. Wrocław: Ossolineum.

Łuszczkiewicz W. (1899). Sukiennice krakowskie: dzieje gmachu i jego obecnej przebudowy. Kraków: Towarzystwo Miłośników Historyi i Zabytków Krakowa.

Mossakowska W., Zeńczak A. (1984). Kraków na starej fotografii. Kraków: Wydawnictwo Literackie.

Nowolecki A. (1878) Wykaz ulic, placów, kościołów i domów miasta Krakowa i jego przedmieść. Kraków.

Pobrania

Opublikowane

2026-06-30

Jak cytować

Golonka, K. (2026). Zmiany funkcji budynków na krakowskim Rynku Głównym w latach gospodarki centralnie planowanej. Przedsiębiorczość - Edukacja, 22(1), 109–124. https://doi.org/10.24917/20833296.221.7